ارزش گذاری شیر جایگزین تنها منحصر به قیمت آن به ازای هر کیلوگرم نبوده و وابسته به مقدار کارایی گوساله و تبدیل شدن آن به بهترین تلیسه ی ممکن می باشد. گوساله های خوب تغذیه شده با تبدیل شدن به تلیسه های خوب رشد یافته ، تولید بالاتری در هر دوره شیرواری و سیکلهای شیردهی بیشتری نسبت به گوساله های با رشد ضعیف دارند. 

تشخیص شیر جایگزین مرغوب:

تفاوت شیرهای جایگزین مرغوب و ارزان قیمت با مقایسه اطلاعات محصولات مختلف به آسانی امکانپذیر نمی باشد. اگرچه در نگاه اول اطلاعات مندرج بر محصولات مختلف کاملا یکسان به نظر می رسند اما پودرها می توانند بسیار متفاوت باشند.

اهمیت کیفیت شیر جایگزین:

استفاده از شیر جایگزین مرغوب عمدتاً با توجه به توجهات خاص پیش از دوره از شیر گرفتن گوساله صورت می پذیرد. اگرچه شیرهای جایگزین مرغوب در هر کیلوگرم حدود 50درصد گرانتر از شیرهای ارزان قیمت می باشند، استفاده از آنها عمدتاً با رویکرد توجه به اهمیت سرمایه گذاری در دوره ماقبل از شیر گرفتن صورت می پذیرد.

خوراندن شیرهای جایگزینی ارزان قیمت در 2 یا 3 هفته ابتدایی  امکان پذیر نبوده و گوساله در این دوره قادر به هضم مقادیر بالای آرد و نشاسته های گیاهی نمی باشد، و در صورت تمایل به استفاده از این نوع شیر جایگزین در هفته دوم  یا سوم  تغییر خوراک از شیر تازه گاو به شیر جایگزین ارزان قیمت صورت می پذیرد. هر گونه تغییر برنامه خوراک دهی در دوره ما قبل از شیر گرفتن می تواند منجر به انقطاع رشد و اختلال در سلامتی حیوان گردد.

از سوی دیگر ، شیر جایگزین مرغوب بلافاصله پس از آغوز قابل استفاده بوده و در کنار آن ورود شیر مازاد به صنعت لبنیات ، سودآوری قابل توجهی را در بر دارد. گذشته از این استفاده از شیر جایگزین مرغوب امکان از شیر گرفتن گوساله را به مدت دو هفته زودتر فراهم می سازد.

در موارد استفاده از شیر ارزان قیمت در اغلب موارد برنامه شیردهی حدود ده هفته می باشد.در حالیکه در موارد استفاده از شیر جایگزین مرغوب ، می توان گوساله را در هشت هفتگی از شیر گرفت.

 

جدول شماره 1 نشان می دهد ، علیرغم این تصور که شیر جایگزین مرغوب در هر کیلوگرم گرانتر از انواع نامرغوب آن می باشد، چیزی حدود ده یورو به ازای هر گوساله در مقایسه با شیر جایگزین ارزان قیمت و تا 20 یورو در مقایسه با تغذیه صرف با شیر تازه گاو مقرون به صرفه تر می باشد.

 جدول 1: هزینه محاسبه شده گزینه های مختلف شیردهی گوساله

 

در کنار این سود مستقیم اقتصادی، تغذیه با شیر جایگزین مرغوب منجر به :

رشد بهتر گوساله جوان (دو برابر وزن تولد در زمان از شیرگیری)

از دست دادن تعداد کمتری از گوساله ها (کمتر از 5 درصد)

درگیری کمتر با بیماریها (درمانهای کمتر) و در نتیجه هزینه های درمانی کمتر

استفاده آسان در سیستم اتوماتیک و دستی

صرفه جویی در وقت و فراهم آوردن سیستم پرورش ساده تر برای دامدار

تحقیق مورد اشاره در جدول شماره 2 در مزرعه تجربی نوتریفید صورت پذیرفته و در بر دارنده این حقیقت است که تغذیه با شیر جایگزین مرغوب در مقایسه با شیر جایگزین ارزان قیمت، منجر به رشد بیشتر روزانه 200 گرم می گردد. این به معنی دو برابر وزن تولد در 56 روزگی بوده ، در حالیکه در گروهی که از شیر ارزان قیمت تغذیه شده اند در این زمان به وزن مطلوب نرسیده  و نیاز مند دو هفته زمان بیشتر ماقبل از شیر گرفتن بوده اند.

در گروه شیر جایگزین ارزان قیمت تقریباً 50 درصد گوساله ها نیازمند درمانهای داروئی بوده اند که این مقدار در گروه شیر جایگزین مرغوب 4 برابر کمتر می باشد.متعاقب رخداد اسهال در گوساله ها خسارات اقتصادی سنگینی بر دامپرور تحمیل گشته که این دربرگیرنده هزینه های دامپزشکی، داروئی و نیروی کار می باشد.

با توجه به قابلیت هضم بهتر پروتئین و چربی (مانند روغن نارگیل ) بکار گرفته شده در شیر جایگزین مرغوب، گوساله قادر به مصرف دو برابری میزان کنستانتره می باشد که به تکامل بهتر شکمبه می انجامد.

مقایسه شیر جایگزین مرغوب و ارزان قیمت

جدول 2: کارایی شیر جایگزین مرغوب د رمقایسه با شیر جایگزین ارزان قیمت

در پایان می توان به این نتیجه رسید که اگر چه بررسی و تفسیر اطلاعات درج شده بر روی محصول آسان نمی باشد، توصیه بر آن می باشدکه قضاوت پودر شیر جایگزین نه تنها بر اساس قیمت آن بلکه با توجه به مقادیر ارائه شده در لیبل، ساختار پودر و شکل ظاهری شیر صورت پذیرد.

برخی از خصوصیات مهم جهت تشخیص شیر جایگزین مرغوب:

محتوی لبنی بالا:

پودرآب پنیر غنی از پروتئین در فهرست اجزاء تشکیل دهنده مورد توجه قرار گیرد

فیبر خام زیر دو درصد یا دو گرم به ازای هر کیلوگرم

محتوی لاکتوز بین 38 تا 42 درصد یا 380 تا 450 گرم به ازای هر کیلوگرم

عاری از آرد و نشاسته های گیاهی

کنستانتره سویا و گندم با مقادیر کم قابل قبول می باشد.

قابلیت هضم چربی:

چربیهای امولیسیفیه، تهیه شده به روش اسپری بجای چربیهای مکانیکال

سطوح بالای روغن نارگیل با هضم پذیری بالا( حداقل چهل درصد کل چربی)

نظام سلامت :

عاری از هرگونه افزودنی آنتی بیوتیکی

محتوی پروبیوتیک و پربیوتیک

حاوی عناصر ضروری (مانند لاکتوفرین) و سطوح مناسب موادمعدنی و ویتامینها

قابل استفاده بلافاصله پس از آغوز:

 شیر جایگزین مرغوب بلافاصله پس از آغوز قابل استفاده می باشد( از روز سوم به بعد) همراه با پذیرش مناسب از طرف گوساله

مناسب برای تمامی سیستمهای خوراک دهی اتوماتیک

ظاهر:

پودر سفید کرم رنگ فاقد هرگونه توده و ناخالصی

ایجاد ترکیب هوموژن سفید شیری بدون رسوب در کف ظرف و جداشدگی به چندین لایه

کیفیت ثابت و پایدار و تهیه شده از تولید کننده مواد لبنی قابل اعتماد.